25 Aralık 2016 Pazar

GERÇEK ANLAM,MECAZ ANLAM,YAN ANLAM,TERİM ANLAM


1. Gerçek (Temel) Anlam

Gerçek anlam, bir kelimenin aklımıza ilk gelen anlamıdır. Kelimelerin, sözlükte yer alan ilk anlamları da gerçek anlamlarıdır. Bu yüzden gerçek anlama, sözlük anlamı da denir.

Örnek

» Uyanır uyanmaz perdeyi açıp pencereden dışa baktım.

“Perde” kelimesini duyduğumuzda aklımıza ilk olarak “pencerelerin önüne takılıp ışığın girmesini engellemeye yarayan örtü” gelir. Bu cümlede “perde” sözcüğü aklımıza ilk gelen bu anlamıyla kullanıldığından gerçek anlam taşımaktadır.

» Minnoş, yemeğin kokusunu aldı.

(koku: Nesnelerden yayılan zerrelerin burunda uyandırdığı duygu)

» Kör adama kimse yardım etmedi.

(kör: Görme engeli)

» Kitaplarını boş bir kutuya yerleştirdi.

(boş: İçinde, üstünde hiç kimse veya hiçbir şey bulunmayan)

2. Yan Anlam

Bir sözcüğün temel (gerçek) anlamından kopmadan kazandığı yeni anlamlara yan anlam denir. Sözcük, gerçek anlamından farklıdır; ancak gerçek anlamından tamamen kopmamıştır. Sözcüklerin yan anlam kazanmasında “gerçek anlamıyla görev, şekil (görünüş) benzerliği veya yakıştırması” etkilidir.

 

Örnek

» Zorlayınca kapının kolu kırıldı.

“Kol” kelimesinin gerçek anlamı en genel ifadeyle “insan uzvu”dur. Gövdemizin iki kenarında bulunur ve hareket ettirebiliriz. “Kapı kolu” da kapı gövdesinin iki kenarında bulunur ve hareket ettirilebilir. Dolayısıyla “kapı kolu” şekil ve işlev olarak insan koluna benzediği için yan anlam kazanmıştır.

» Bu kokuyu, annem de kullanır.

(koku: Güzel kokmak için kullanılan esans)

» Kör makasla kumaşı kesmeye çalışıyor.

(kör: Keskinliği yeterli olmayan)

» Bugün boşum, hiç işim yok.     (boş: İşi olmayan, işsiz.)

3. Mecaz Anlam

Bir ilgi veya benzetme sonucu sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlamlara mecaz anlam denir. Mecaz anlamda kullanılan sözcükler genellikle soyut anlam kazanır.

 

Örnek

» Konsere gidemeyince biletlerimiz yandı.

“Yanmak” fiilini duyduğumuzda aklımıza ilk gelen anlam (yani gerçek anlam) “ateş almak, tutuşmak”tır. Bu cümlede ise “biletlerimiz yandı” sözüyle “biletlerin alev aldığı” anlatılmamaktadır. Burada “yanmak” fiili gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak mecaz anlam kazanmış ve “geçerliliğini yitirmek” anlamında kullanılmıştır.

» Ortalıkta savaş kokusu vardı.

(koku: Belirti, işaret)

» Olaylara karşı kör ve sağırdır.

(kör: Duyarlılığını yitirmiş)

» Boş sözlerle beni oyalamayın.

(boş: Bir işe yaramayan)

4. Terim Anlam

 

Bir sözcüğün bilim, sanat, spor ya da meslek alanına özgü kavramları karşılığında kazandığı anlama terim anlam adı verilir.

Bazı bilim, sanat ve meslek dalları ile ilgili terimler:

Örnek

Matematik: Doğal sayılar, kare, polinom…

Tiyatro: Sahne, perde, kostüm…

Müzik: Nota, akor, sol anahtarı…

Coğrafya: Meridyen, ölçek, izohips, Dünya, boğaz…

Resim: Portre, palet, tuval…

Futbol: Taç, faul, gol

Bir sözcüğün terim olup olmadığı kullanıldığı cümleye göre değişir.

Örnek

» Camdan yansıyan ışık gözlerimi kamaştırdı. (Gerçek anlam)

» Sanatçımız, edebiyatımızın vazgeçilmez ışıklarından biridir. (Mecaz anlam)

» Bugünkü dersimizde ışık konusunu işleyeceğiz. (Terim anlam)

» Doğru haber veren gazeteler de var. (Gerçek anlam)

» İki noktadan tek doğru geçer. (Terim anlam)

» Olaya bir de şu açıdan bakalım. (Mecaz anlam)

» İkizkenar üçgenin taban açıları eşittir. (Terim anlam)

 

Bir sözcük, birden fazla alanda terim oluşturabilir.

Örnek

» Oyunun birinci perdesi bitti. (Tiyatro terimi)

» Kaz, perde ayaklı bir hayvandır. (Biyoloji terimi)

Örnek Soru

Aşağıdaki cümlelerde yüzmek, ayak ve ağız sözcüklerinin hangi anlamda kullanıldıklarını yanlarındaki parantezlerin içine yazınız.

 

1.       Toz içinde yüzen kitaplara yazık oluyordu. (Yan anlam)

2.       Buradaki küçük gölde çocuklar her sabah yüzerdi. (Gerçek anlam)

3.       Uzun zamandan beri borç içinde yüzüyordu. (Mecaz anlam)

4.       Bırak bu ayakları. (Mecaz anlam)

5.       Ayağım ağrıyor. (Gerçek anlam)

6.       Masanın ayağı kırılmış. (Yan anlam)

7.       Ayağı olmayan göllerde tuz oranı yüksek olur. (Terim anlam)

8.       Çocuğun ağzında bir şey vardı. (Gerçek anlam)

9.       Rumeli ağzıyla konuşuyor. (Terim anlam)

10.   Torbanın ağzı kapalı değildi. (Yan anlam)

11.   O, kimseye ağız açtırmadı. (Mecaz anlam)

1 Kasım 2015 Pazar

2.SINIF DOĞAL SAYILARDA BASAMAK DEĞERİ VE ÇÖZÜMLEME


BASAMAK DEĞERİ ve ÇÖZÜMLEME

Basamak Değeri: Sayının bulunduğu basamakta değişen değeridir.


65 = 6 onluk 5 birlik = 10+10+10+10+10+10 + 1+ 1 + 1 +1+ 1= 65

49 = …………..   ……………… = ………………………………………………..= .

64= …………..   ……………… = ………………………………………………..= .

76= …………..   ……………… = ………………………………………………..= .

37= …………..   ……………… = ………………………………………………..= .

55= …………..   ……………… = ………………………………………………..= .

72 sayısında kaç onlu ve kaç birlik vardır? …………………………….

30 sayısında kaç onluk ve kaç birlik vardır? ……………………………

85 sayısında kaç onluk ve kaç birlik vardır? ……………………………

İki düzinede kaç onluk ve kaç birlik vardır? …………………………….

Üç düzinede kaç onluk ve kaç birlik vardır? …………………………….

Dört destede kaç onluk ve kaç birlik vardır? ………………………………….

44 sayısının birlikleri 2 artırırsak yeni sayı kaçtır?

…………………………………………. …………………….

53 sayısında onlukları 2 artırırsak yeni sayı kaç olur?

……………………………………………….………………….

48 sayısında birliklerin sayısı 3 azaltılırsa yeni sayı kaç olur?

……………………………………………………………………

72 sayısında onlukların sayısı  2 azaltılırsa yeni sayı kaç olur?

…………………………………………..……….

83 sayısında onlukların sayısı 5 azaltılırsa yeni sayı kaç olur?

…………………………………………………………….

63 sayısında rakamların yerleri değiştirilirse yeni sayı kaçtır?..........

81 sayısında rakamların yerleri değiştirilirse yeni sayı kaç olur? …….

Sayıları yazmak için kullandığımız işaretlere ………………………. denir.

Sayıları yazmak için kullandığımız rakamlar ,1, 2, …, 4, . , ., .,

., .. dur.

76 sayısı iki basamaklı bir doğal sayıdır, çünkü ……………….., basmağı ve ......................... basmağından oluşmuştur.

                                                                                                  MURAT TÜRKAN
                                                                                                    Sınıf Öğretmeni

23 Mayıs 2015 Cumartesi

TOPLAMA ÇIKARMA ÇARPMA VE BÖLME PROBLEMLERİ

Arkadaşlar bu yazımda ders kitaplarında çok fazla göremeyeceğiniz ancak farklı merkezi sınavlarda, özel okul sınavlarında ve bursluluk sınavlarında karşılaşabileceğiz 4 işlem problemlerini anlatacağım. Umarım faydalı olur.

1. Bir bölme işleminde bölünen sayı ile bölen sayının toplamı 72, bölüm 7 ve kalan 0 ise bu bölme işleminde bölen sayı ile bölünen sayı kaçtır?

ÇÖZÜM; Bölme işleminde bölüm ile bölen sayının çarpımı bölünen sayıyı vermektedir.
                 Böleni bilmediğimizden A dersek 7xA=7A (bölünen sayı)
                 Bölünen sayı ile bölen sayının toplamı 72 verilmiş
                 7A+A=8A............8A=72
                                              72/8=9    yani bölen sayı:9      A=9 ise......7A=7X9=63 (bölünen sayı)

2. Bir çıkarma işleminde Eksilen sayı, Çıkan sayı ve Farkın toplamı 480 olup, çıkan sayı farktan 8 fazla ise bu çıkarma işleminde eksilen, çıkan ve fark kaçtır?               

ÇÖZÜM: Çıkarma işleminde çıkan sayı ile farkın toplamı eksilen sayıyı verir.
                 Eksilen çıkan ve farkın toplamı ise 2 eksilen demektir.
                 480/2=240 (eksilen sayı)
                 çıkan ve fark toplamı da 240 ve çıkan sayı da farktan 8 fazla olduğundan
                 240/2=120
                 8/2=4                        120+4=124 (Çıkan sayı)
                                                   120-4=116 (Fark)
            SAĞLAMASI:eksilen+çıkan+fark=480 ise,
                                        240+124+116=480
                                         çıkan sayı farktan 8 fazla.........124-116=8

3. Bir çarpma işleminde çarpımların toplamı 36 ve biri diğerinden 2 fazla ise çarpanlar kaçtır?

ÇÖZÜM; Verilenleri kullanarak çarpanları bulabiliriz.
                  çarpanlardan birisine B dersek diğeri de B+2 olur (biri diğerinde 2 fazla olduğundan)
                     ikisinin toplamı 36 olduğundan; B+B+2=36
                                                                          2B+2=36
                                                                           2B=36-2=34
                                                                           2B=34 ise....B=17
                 Çarpanlardan birisi 17,   diğeri  de  B+2 olduğundan..17+2=19(diğer çarpan)

4. Bir toplama işleminde toplam 631 olup toplananlardan birisi 379'dur. 2 toplananda eşittir.
    Diğer eşit olan toplananlardan birisi kaçtır?

ÇÖZÜM; 631-379=252.................252/2=126 ( eşit olan toplananlardan birisi)

                                                                                                                    Murat TÜRKAN

8 Mart 2015 Pazar

KESİR PROBLEMLERİ

Bu sayfada kesirlerle ilgili farklı problemler anlatacağım.

1.Kızının yaşı annesinin yaşının 2/5'si kadar olup yaşları toplamı 56 ise kızın ve annenin yaşı kaçtır?

AÇIKLAMA: Kızının yaşı annesinin yaşının 5'te 2'si kadarmış, yani annenin yaşı 5 birim ise kızının yaşı 2 birimdir.
Yaşları toplamı 56 ise   5+2=7 birim=56'dır. 56'yı 7 birime bölersek 56/7=8    1 birim=8 ise;
      2 ile çarparsak kızın yaşını 5 ile çarparsak annenin yaşını buluruz.
                  2x8=16 kızın yaşı
                  5x8=40 annenin yaşı   

SORU 1: Oğlunun yaşı babasının yaşının 2/6'si kadar olup yaşları toplamı 72 ise oğlunun ve babasının yaşları kaçtır?

SORU 2: Küçük sayı büyük sayının 1/5'i kadar olup iki sayının toplamı 84 ise küçük ve büyük sayı kaçtır?

SORU 3: Kızının yaşı annesinin yaşının 2/7'si kadar olup yaşları farkı 45 ise kızının ve annesinin yaşları ve yaşları toplamı kaçtır? (birim değerini bulurken; 7+2 değil 7-2 olacak)

SORU 4: Küçük kardeşin boyu büyük kardeşin boyunun 2/3'si kadar olup, boyları farkı 25 cm ise küçük ve büyük kardeşin boyları kaçar cm'dir?

SORU 5: Kısa ipin boyu uzun ipin boyunun 3/4 'ü kadar olup boyları toplamı 98 cm ise, kısa ve uzun ipin boyları ve boyları farkı kaçtır?


                                                                                                                  Murat TÜRKAN

25 Ocak 2015 Pazar

ARDIŞIK SAYI PROBLEMLERİ


                                        ARDIŞIK SAYI PROBLEMLERİ
1. Aşağıdaki ardışık üç sayının toplamlarını bulunuz.
a. 24+25+26              b. 38+40+42                c. 45+50+55              d.350+400+450
 
 
 
2. Aşağıdaki ardışık beş sayının toplamlarını bulunuz.
a.   46+47+48+49+50       b.   66+68+70+72+74           c.130+140+150+160+170
 
 
 
3. Aşağıdaki yedi ardışık sayının toplamlarını bulunuz.
14+16+18+20+22+24+26               45+50+55+60+65+70+75               31+33+35+37+39+41+43
 
 
 
 
4. Aşağıdaki dört ardışık sayının toplamlarını bulunuz.
141+142+143+144                  501+502+503+504                      258+259+260+261
 
 
 
Üç toplamalı bir işlemde birinci toplanan

3782,ikinci toplanan 2457,  toplam 9816’dır.

Üçüncü toplanan kaçtır?

 
4 kişilik bir ailede birinci çocuğunun boyu

138cm,ikinci çocuğun boyu 141 cm, anne ikinci

çocuktan 26cm,baba birinci çocuktan 41 cm uzun

olduğuna göre bu ailenin boylarının uzunlukları

toplamı kaç santimetredir?

 
Ardışık 4 çift sayının en küçüğü 240 ise bu sayıların

toplamı kaçtır?

 
Atalay doğduğunda ablası 9,annesi 37 yaşındaydı.

Atalay’ın şimdiki yaşı 11 olduğuna göre 3 sene

sonra üçünün yaşları toplamı kaç olacaktır?

 
37 ile 51 arasındaki tek sayıların toplamı kaçtır?

 
Aralarında ikişer cm uzunluk farkı bulunan 5 kumaş parçasından en uzunu 48 cm’dir. Buna göre bu kumaş parçalarının toplam uzunluğu kaç cm olur?

 
Hangi sayı 500 ile toplanırsa sonuç 8412 olur

 
1 limon 180 Kr’tur. Bir kivinin fiyatı, bir limon fiyatından 45Kr fazladır. 1 limon ve 2 kivi alan bir kişi manava kaç Kr öder?

 
 Bir kümeste 3 horoz, 17 tavuk ve horozlarla tavukların toplam sayısının 14 fazlası kadar hindi vardır. Kümeste toplam kaç hayvan vardır?

 
                                                                                             MURAT TÜRKAN-Blog sahibi